30/4/2024 /// Μεγάλη Τρίτη
αλιευμένο από Έκφραση Ψυχής
Συντάκτης: Vasiliki Ayfanti
- Η Κασσιανή ήταν Βυζαντινή ποιήτρια που έζησε τον 9ο αιώνα μ.Χ. Πιθανόν επειδή δεν την επέλεξε ως σύζυγό του, ο αυτοκράτορας Θεόφιλος, έγινε μοναχή και αφιερώθηκε στη λατρεία του Θεού και την ποίηση…
Το ιστορικό, όπως περιγράφεται από τους βυζαντινούς χρονικογράφους Συμεών Μάγιστρο, Ιωάννη Ζωναρά και Λέοντα Γραμματικό αναφέρει πως η μητέρα του αυτοκράτορα Θεόφιλου, ακολουθώντας
την οικογενειακή παράδοση για την εκλογή νύφης, προσκάλεσε το 820 μ.Χ. στην Αυλή τις ωραιότερες και επιφανέστερες κόρες της αυτοκρατορίας…. Δώδεκα «κάλλιστοι παρθέναι» ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση και κατέφθασαν στο Παλάτι. Μετά την υποδοχή τους από τη μητέρα του αυτοκράτορα, η μητέρα του Ευφροσύνη του έδωσε εντολή να δώσει το χρυσό μήλο σ’ εκείνη, που θα επέλεγε για σύζυγό του…
Ο νεαρός αυτοκράτωρ θαμπώθηκε από την ομορφιά της Κασσιανής και θέλοντας να δοκιμάσει την ευφυΐα της τη ρώτησε… «Ως άρα δια γυναικός ερρύη τα φαύλα» δηλαδή ότι «από τη γυναίκα ξεκινούν τα κακά πράγματα», υπονοώντας την Εύα και το προπατορικό αμάρτημα….
Ομως η Κασσιανή αποστόμωσε τον Θεόφιλο ανταπαντώντας του «αλλά και δια γυναικός πηγάζει τα κρείττω», δηλαδή ότι «και από τη γυναίκα πηγάζουν τα καλύτερα, τα ευγενέστερα», υπονοώντας την Παναγία και τη γέννηση του Χριστού… Η απάντηση κακοφάνηκε στον αυτοκράτορα που αποφάσισε να «τιμωρήσει» την Κασσιανή, δίνοντας το χρυσό μήλο στην ωραία, αλλά σεμνή Θεοδώρα*.
Η ποιήτρια και υμνογράφος Κασσιανή έγραψε και μελοποίησε το συγκλονιστικό τροπάριο που ακούγεται απόψε στις εκκλησίες μας…
“Κύριε η εν πολλαίς αμαρτίες περιπεσούσα γυνή”…
———————————–
* Σημειωτέον όταν ρωτήθηκε η Θεοδώρα, ποιά είναι η μεγαλύτερη αρετή της γυναίκας, απάντησε η υπακοή. ‘Αλλο που δεν ήθελε ν’ ακούσει ο Θεόφιλος. Τη Θεοδώρα την παντρεύτηκε αλλά το μυαλό του το είχε στην ήδη μοναχή Κασσιανή. Έσπευδε να τη συναντήσει στη Μονή της, μα κείνη εξαφανιζόταν. Λέγεται πως στο φευγιό της άφησε τον ύμνο στη μέση και τον συμπλήρωσε ο Θεόφιλος.
Πέτρος Ιωάννου
.
