2/8/2025
σημειώνει: ο Τσιρίδης Γεώργιος
Πέθανε ο Νόαμ Τσόμσκι σε ηλικία 96 ετών.
- Η ανθρωπότητα χάνει έναν σπουδαίο διανοητή. Ο Τσόμσκι ήταν ένας τεράστιος γλωσσολόγος που διαπίστωσε ότι η γλώσσα είναι όργανο του εγκεφάλου, δηλαδή hardware, κι όχι λογισμικό που θα μπορούσε να έχει άλλη δομή.
Η δομή της γλώσσας είναι η δομή με την οποία οι νευρώνες δημιουργούν την σκέψη. Αυτό σημαίνει -εκτός των άλλων- πως όλες οι γλώσσες είναι εξίσου σπουδαίες, δεν υπάρχουν καλύτερες ή χειρότερες, μόνο οι καλλιεργημένες με γραφή και οι απλά προφορικές που έχουν, φυσικά, και πιο μικρό λεξιλόγιο.Αυτή η διαπίστωση άλλαξε τα πάντα στον τρόπο που βλέπουμε τις γλώσσες μεταξύ τους, αλλά, και τον άνθρωπο σε σχέση με τα άλλα θηλαστικά. Ο όγκος του ανθρώπινου εγκεφάλου σε σχέση με το σώμα του είναι η μόνη αντικειμενική και παρατηρήσιμη διαφορά των ανθρώπων από τα άλλα πρωτεύοντα.
Ο παραπανίσιος εξωτερικός φλοιός δημιουργεί τις εικόνες του μέλλοντος που μάς ξεχωρίζουν από τα ζώα. Στην ουσία ο Τσόμσκι – πριν ακόμα προχωρήσει η νευροβιολογία – έκανε πρωτότυπες διαπιστώσεις στην ανθρώπινη γλώσσα εν γένει, κατέγραψε τους γενικούς κανόνες και μετέτρεψε την γλωσσολογία από φιλολογική και γραμματολογική συζήτηση σε επιστήμη.
Αυτή είναι η σπουδαία προσφορά του. Οι αναρχικές απόψεις του ήταν πάντα πολύ ενδιαφέρουσες, είτε συμφωνούσες είτε όχι μαζί του. Κανείς δεν τον θεωρεί “δάσκαλο επαναστάτη” ή “υποστηρικτή της νέας ατζέντας” σε πολιτικό επίπεδο. Ο άνθρωπος είχε το θάρρος της γνώμης του κι ήταν αρκετά ευφυής ώστε τα διάφορα αποφθέγματά του να εντυπωσιάζουν. Μέχρις εκεί όμως. Όποιος γίνεται οπαδός ή εχθρός του, απλά βρίσκεται στον κόσμο του.
Επιστήμονας ήταν και μάλιστα πρωτοπόρος και πολύ καλός. Θα μάς λείψει το πνεύμα του.
