20/7/2025
ΚΥΠΡΟΣ 1974: ΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ Κ/Δ ΣΤΑΥΡΟΣ ΜΠΕΝΟΣ
Α! Μ.Κ – ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΝΙΚΗ
Η Επιχείρηση “ΝΙΚΗ” ξεκίνησε και στις 10:30 το βράδυ απογειώθηκε “αγκομαχώντας”, προφανώς λόγω του μεγάλου φορτίου, το πρώτο αεροσκάφος (ΝΙΚΗ 1). Ακολούθησε στη συνέχεια με διαφορά πέντε λεπτών η απογείωση το δευτέρου αεροσκάφους (ΝΙΚΗ 2).Ανάλογα με τη σειρά απογείωσης τα αεροσκάφη έφεραν και τον αντίστοιχο αριθμό. Το τελευταίο αεροσκάφος “ΝΙΚΗ 15” με κυβερνήτη τον Ευάγγελο Πετρουλάκη απογειώθηκε λίγο μετά τα μεσάνυχτα, παρά τις διαταγές που πήρε για ακύρωση τις αποστολής λόγω της περασμένης ώρας. Έτσι από τα 20 αεροσκάφη Νoratlas τα 15 ξεκίνησαν για Κύπρο ενώ τα υπόλοιπα 5 πήραν διαταγή να μην απογειωθούν λόγω περασμένης ώρας.
Πριν την αναχώρηση της αποστολής, τα πληρώματα των Νοράτλας ενημερώθηκαν ότι οι Κύπριοι έχουν τον έλεγχο του αεροδρομίου και ότι θα τους περιμένουν. Δυστυχώς όμως κάτι τέτοιο δεν έγινε.Τα αεροσκάφη που τελικά απογειώθηκαν ακολούθησαν μια πορεία πάνω από τη πόλη των Χανίων, ανέβηκαν σε ύψος 7000 περίπου ποδών, πέρασαν από τα Λευκά Όρη, κατέβηκαν στα 500 περίπου πόδια και από κει ακολούθησαν μια πορεία νότιο-ανατολική μέχρι ένα σημείο- Τομή 34ου παράλληλου με τον 27ο μεσημβρινό-. Πτήση πάνω από τον 34ο παράλληλο μέχρι την τομή του με τον 31ο μεσημβρινό, στα όρια FIR Αθηνών- Καίρου. Από τα σημεία αυτά κατ’ ευθείαν για το αεροδρόμιο της Λευκωσίας.
Το αεροσκάφος “ΝΙΚΗ 6″ εβλήθη σε πολλά σημεία, ο ένας κινητήρας εξερράγη, ο δεύτερος πήρε φωτιά. Αλλά το ηρωικό πλήρωμα κατάφερε να το προσγειώσει. Δύο από τους Καταδρομείς που μετέφερε σκοτώθηκαν ενώ δέκα τραυματίστηκαν.
Σ΄ αυτό το αεροσκάφος επέβαινε και ο υπολοχαγός Σταύρος Μπένος. Ο Αείμνηστος Υπολοχαγός Σταύρος Μπένος περιγράφει τις τραγικές εκείνες ώρες το 2004 στόν Κύπριο ερευνητή Πέτρο Σαββίδη:
“Τα τροχιοδεικτικά σφύριζαν απ’ έξω. Δεχόμασταν αντιαεροπορικά πυρά, το αεροσκάφος πήρε φωτιά μέσα στη καμπίνα, δεν είχαμε πυροσβεστήρες και ρίχναμε νερό από τα παγούρια μας για να την σβήσουμε…”
Δεχτήκαμε ένα καταιγισμό πυρών απο πενηντάρια. Είδα στήν ουρά τής ατράκτου νά εισβάλουν τροχιοδεικτικά πήγα να καθίσω στη θέση μου, δίπλα μου ο Φύσσαρης ήταν χτυπημένος στήν κοιλία . Φωνές, φασαρίες, τρώμε ένα βλήμα ακόμη, νιώθω το αεροσκάφος να βουτά,τα σπλάχνα μου πιεζόντουσαν, λέω πέσαμε…..Μετά από λίγο άλλο βλήμα σκάει μέσα, εκεί είχαμε τους δύο νεκρούς και εννέα τραυματίες. Το τρίτο βλήμα κτύπησε και τον άλλο κηνητήρα,δέν είχαμε υδραυλικά και τό αεροσκάφος πήγαινε σάν ανεμόπτερο. Όταν το αεροσκάφος τροχιοδρόμισε βγήκε έξω στό χώμα χωρίς να φρενάρει καθόλου.
Βγήκαμε έξω και τρέξαμε να περάσουμε απέναντι. Είχα τριάντα καταδρομείς, εξ αυτών οι έντεκα τραυματίες και δύο νεκροί ο Νόμπελης καί ο Οικονομάκης. Τοποθετήσαμε τούς νεκρούς και τούς τραυματίες στο κέντρο, ο γιατρός ένας λοχίας, τελειόφοιτος ιατρικής, πρόσφερε τις πρώτες βοήθειες. Ο πρώτος άνθρωπος που συνάντησα ήταν ο Ταγματάρχης Κυριάκος.
Θύματα Καταδρομείς Α’ ΜΟΙΡΑΣ ΚΑΤΑΔΡΟΜΩΝ : Κ/Δ Νόμπελης Σπυρίδων , Κ/Δ Οικονομάκης Κωνσταντίνος
Τραυματίες: Καταδρομείς Κ/Δ Τσόγκας Παύλος , Κ/Δ Αντωνόπουλος Γεώργιος , Κ/Δ Φύσσαρης Ιωάννης , Κ/Δ Θεοδωρόπουλος Σ. , Κ/Δ Γκόγκος Κ. , Κ/Δ Τσαγκαρόπουλος Δημήτριος , Κ/Δ Λατζουράκης Γεώργιος , Κ/Δ Λοχίας (Κ/Δ)Ξεφτύλης Κωνσταντίνος , Κ/Δ Παπαευσταθίου Ευστάθιος , Κ/Δ Μαυρουδής Γεώργιος .Τα ακολουθούντα Νοράτλας βρέθηκαν σε ένα καταιγισμό πυρών, κάθε είδους όπλων αλλά τα πληρώματα με υπεράνθρωπες προσπάθειες κατάφεραν να τα προσγειώσουν. Δύο από τα δεκαπέντε αεροσκάφη δεν προσγειώθηκαν, το “ΝΙΚΗ 13” έχασε τον προσανατολισμό και προσγειώθηκε στη Ρόδο, ενώ το “ΝΙΚΗ 14” φτάνοντας ξημερώματα πάνω από τη Κύπρο, πήρε διαταγές να γυρίσει στη Σούδα.Το σύνθημα: “Μη χτυπάτε είναι Ελληνικά” δεν έφτασε πρόωρα στους Κύπριους χειριστές των αντιαεροπορικών.
Τραγικός απολογισμός της επιχείρησης: 29 Καταδρομείς νεκροί και 4 αεροπόροι.Αφού μεταφέρθηκαν στην ιερατική σχολή της Λευκωσίας όπου και ξεκουράστηκαν για μια μέρα τα ξημερώματα της 23ης Ιουλίου του 1974 τους ανατέθηκε η κάλυψη του αεροδρομίου της Λευκωσίας η ανάθεση της αποστολής αυτής στην Α’ Μοίρα καταδρομών έγινε μετά την έναρξη της εκεχειρίας που συμφωνήθηκε στις 16:00 της 22ας Ιουλίου, σοφά όπως αποδείχτηκε αφού οι Τούρκοι προσπάθησαν να καταλάβουν το αεροδρόμιο παρά την συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.
Τα ξημερώματα της 23ης Ιουλίου τους ανατέθηκε η κάλυψη του αεροδρομίου της Λευκωσίας και ηγήθηκε διμοιρίας καταδρομέων .Στο αεροδρόμιο μεταφέρθηκαν με πολιτικά λεωφορεία για λόγους παραπλάνησης ενώ δόθηκε και η εντολή στους στρατιώτες να πέσουν κάτω από τα καθίσματα για να μην τους αντιληφθούν οι περίπολοι του ΟΗΕ. Στην ευρύτερη περιοχή του αεροδρομίου υπήρχαν εκτός από την Α’ Μοίρα, ένας λόχος της ΕΛΔΥΚ και 8 αναγνωριστικά τεθωρακισμένα Marmon Herrington. Οι καταδρομείς οχυρώθηκαν στην ταράτσα του κεντρικού κτηρίου και γύρω από αυτό.
Οι τουρκικές δυνάμεις οι οποίες ήταν δύναμης ενός τάγματος δεν άργησαν να εμφανιστούν. Χωρίστηκαν σε δύο τμήματα και προσέγγισαν το αεροδρόμιο για να το καταλάβουν μη έχοντας υπόψη ότι η φρουρά του αεροδρομίου είχε ενισχυθεί απο τους Ελλαδίτες καταδρομείς. Οι Τούρκοι αφέθηκαν να εισέλθουν εντός του βεληνεκούς των οπλοπολυβόλων και έπειτα άρχισαν να βάλλουν εναντίον τους. Τα πυρά κυρίως του 42 λόχου ήταν θεριστικά καταφέρνοντας να φέρουν τους Τούρκους σε δύσκολη θέση αφού έπεσαν στο έδαφος και προσπάθησαν μάταια να ανταποδώσουν τα πυρά.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΑΡΑΤΣΑ ΤΟΥ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟΥ ο Σταύρος Μπένος αφηγείται:
Ο λοχίας Τζίνης επτά οπλοπολυβόλα, ένα στοιχείο πολυβόλου,τρία ΠΑΟ90mm, ένας ελεύθερος σκοπευτής και εγώ ανεβαίνουμε δυο-δυο τα σκαλιά και φτάνουμε στην ταράτσα του κεντρικού κτιρίου του αεροδρομίου.
Βγαίνουμε σκυφτά απο το κλιμακοστάσιο και στήνουμε τα όπλα μας γιατί κάτω αρχίζει το τουφεκιδι .Τα πυρά του λόχου μας είναι σχεδόν κάθετα τόσο στόν δεξιό όσο και στόν αριστερό άξονα επίθεσης τών Τούρκων. Έτσι στήνεται μια ζώνη θανάτου αφού ο χώρος είναι κυριολεκτικά ταψί χωρίς ούτε ένα θάμνο.Ο ελεύθερος σκοπευτής αρχίζει να μου δίνει πολύτιμες πληροφορίες,σε λίγο ακούω απο τόν ασύρματο οτι όλη η μοίρα είναι έτοιμη για μάχη. Η πίσα στήν ταράτσα αρχίζει να λιώνει, οι καταδρομείς πρηνηδόν κολυμπούν στην πίσα και τόν υδρώτα 40 βαθμούς Κελσίου. Η μάχη αρχίζει.
Νι Οι Τούρκοι αραιωμένοι αρχίζουν την επίθεση, περίπου 150 σε κάθε κατεύθυνση περνούν την ρεματιά και όταν φθάνουν στη γραμμή που ορίζεται απο τα δύο κτίρια ανάβει η μάχη.
Κάθετα στον άξονα επίθεσης χτυπάμε εμείς απο τήν ταράτσα και κατά μέτωπο ο 43ος ΛΟΚ.Πιστεύω οτι γερός δέν έμεινε κανένας,στα αριστερά τους χτυπούν αυτοί που είναι στόν κάτω όροφο, λίγοι γλιτώνουν φεύγοντας σε ένα αλσύλλιο .Άν κατάλαβαν τι έγινε και μετρήσανε σωστά τα πυρά μας θα πρέπει να στείλουν ολόκληρο τάγμα.’Οντως αυτό συμβαίνει. Πρίν προλάβω να ολοκληρώσω τη σκέψη μου ένα βλήμα σκάει χίλια μέτρα πίσω μου, κώβω αζιμούθιο και αναφέρω ότι βαλλόμεθα απο όλμο 4,2.
Οι Τούρκοι επειδή δεν μπορούν να παρεμβάλουν με πυρά το κτίριο (τους εμποδίζει τι στρατόπεδο του ΟΗΕ) κάνουν αναδρομική βολή ανά 200 μέτρα προκειμένου να φθάσουν στο κτίριο.Λογαριάζουν χωρίς τόν ξενοδόχο, ακούμε ομοβροντίες προφανώς του πυροβολικού μας και εκρήξεις στον Τουρκικό τομέα. Οι Τούρκοι μόνο ένα ακόμα βλήμα προλαβαίνουν να ρίξουν με το οποίο καταστρέφουν ένα αεροσκάφος των Κυπριακών αερογραμμών, μετά σιγή.
Η μέρα κυλά και η μάχη συνεχίζεται με σφοδρότητα, τα Τούρκικα γιουρούσια σταματούν μπροστά στήν παλικαριά και τα εύστοχα πυρά της μοίρας.
O ηρωικός υπολοχαγός (ΚΔ) Σταύρος Μπένος, ένας ακόμα αξιωματικός που έφυγε νωρίς (11 Ιανουαρίου 2006). Οραματιστής και πράος χαρακτήρας έχασε τη μάχη της ζωής από την επάρατη νόσο , έχει αφήσει όμως μια εξαιρετική πνευματική κληρονομιά σε πολλούς μαχητές και φιλόδοξους υπερασπιστές της Ελευθερίας με τις ηρωικές του πράξεις αλλά και στην σπουδαία Οικογένεια του αναφορικά με τον αγώνα για ζωή.
Έφυγε όπως και ο αείμνηστος ΥποδιοικητήςΤαγματάρχης Άγγελος Αβραμίδης (1985 ) απογοητευμένοι και πικραμένοι από την συμπεριφορά της Στρατιωτικής Ηγεσίας και της πατρίδας, για το θάψιμο του φακέλου τής ΚΎΠΡΟΥ και την προδοσία που ένιωσαν!!!! ΑΘΑΝΑΤΟΙ!!!!
Σύλλογος Εφέδρων Πελοποννήσου Διοίκηση Σύλλογος Εφέδρων Πελοποννήσου – ΣΕΠ Παράρτημα Αττικής Σύλλογος Εφέδρων Πελοποννήσου Παράρτημα Ν.Λακωνίας Σύλλογος Εφέδρων Πελοποννήσου Παράρτημα Ν. Αρκαδίας Σύλλογος Εφέδρων Πελοποννήσου Παράρτημα Ν. Αργολίδας Σύλλογος Εφέδρων Πελοποννήσου-ΣΕΠ Παράρτημα Δυτικής Ελλάδας
ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΦΕΔΡΩΝ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ (Σ.Ε.Π.)
Σύλλογος Εφέδρων Πελοποννήσου Διοίκηση
