27/10/26 το
- Φοιτητική Λίστα στη Σερβία: Συνέντευξη που μου παραχώρησε η Τάρα Μπλαγκόγιεβιτς, η εκπρόσωπος τύπου της “Φοιτητικής Λίστας”.
Τι είναι τα 11 πράγματα που θα κάνουν πρώτα.
Πώς ένα αμεσοδημοκρατικό κίνημα χωρίς ηγέτη, από μη επαγγελματίες πολιτικούς, εκθρόνισε καθεστώς 14 ετών
– Ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός που περνάει μέσα από τον εγχώριο σερβικό, συνταγματικό πολιτισμό
– Τα 11 μέτρα που προτίθενται να εφαρμόσουνΗ Τάρα Μπλαγκόγιεβιτς, πτυχιούχος Φιλολογίας με Μάστερ στις Πολιτικές Επιστήμες, είναι εκπρόσωπος στα μέσα ενημέρωσης για το σερβικό φοιτητικό κίνημα, που κέρδισε τις εκλογές στη χώρα, στις 25 Οκτωβρίου 2025.
Μίλησε στο «Βήμα» για το πώς οι νέοι φοιτητές κατόρθωσαν να κινητοποιήσουν ολόκληρη τη σερβική κοινωνία και για τις επείγουσες πολιτικές που θέλουν να εφαρμόσουν.
«Το κίνημα αποτελείται από ανθρώπους που δε θέλουν να ασχοληθούν επαγγελματικά με την πολιτική»
Ερώτηση: Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του κόμματος «Φοιτητική Λίστα», που προέκυψε από το σερβικό φοιτητικό κίνημα;
Απ.: Το φοιτητικό κίνημα ξεκίνησε και αποτελείται από ανθρώπους, οι οποίοι δεν είχαν από μόνοι τους την πρόθεση να ασχοληθούν με την πολιτική με επαγγελματικό τρόπο. Αυτό που θέλαμε όσοι εμπλακήκαμε ήταν απόδοση ευθυνών για το δυστύχημα στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ με την κατάρρευση στεγάστρου, που κόστισε τη ζωή σε 16 πρόσωπα. Αλλά και αυτό που συνέβη μετά στη Δραματική Σχολή Βελιγραδίου, όταν διαμαρτυρόμενοι φοιτητές υπέστησαν άγριο ξυλοδαρμό μπροστά από το πανεπιστήμιο. Μέσα από αυτήν την ανάγκη, δεσμευτήκαμε στον πολιτικό αγώνα, στην αρχή προβάλλοντας 4 απαιτήσεις:
α) Πλήρη δημοσίευση των εγγράφων σχετικά με την ανακατασκευή του σιδηροδρομικού σταθμού στο Νόβι Σαντ, συμπεριλαμβανομένων συμβολαίων και οικονομικών καταλόγων, ώστε να αποδοθούν ευθύνες,
β) άσκηση διώξεων σε όσους επιτέθηκαν σε φοιτητές και καθηγητές και τους κακοποίησαν,
γ) απόσυρση των κατηγοριών ενάντια στους φοιτητές που συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων μετά την τραγωδία στο Νόβι Σαντ,
δ) αύξηση 20% στη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης. Στα αιτήματα αυτά, προστέθηκαν λόγω της βίαιης κυβερνητικής αντίδρασης άλλα δύο:
ε) Διερεύνηση της χρήσης ηχητικού όπλου κατά τη διαδήλωση της 15ης Μαρτίου 2025 στο Βελιγράδι, δηλαδή εξακρίβωση ποια τεχνολογία χρησιμοποιήθηκε, από ποιον, με ποια νομική βάση και να δημοσιοποιηθούν τα αποτελέσματα της έρευνας.
στ) Απόδοση ευθυνών για την παραβίαση του ιατρικού απορρήτου στις 17 Μαρτίου 2025, όταν κυβερνητικοί αξιωματούχοι και δημοσιογραφικό συνεργείο μπήκαν σε μονάδα εντατικής θεραπείας νοσοκομείου του Βελιγραδίου, όπου νοσηλεύονταν τραυματίες από τη φονική πυρκαγιά στο Κότσανι της Βόρειας Μακεδονίας.
Επρόκειτο αρχικά για συγκεκριμένα αιτήματα δικαιοσύνης, όχι για ένα πλήρες αίτημα πολιτικής ανατροπής.
Επειδή, όμως, η κυβέρνηση δεν ήταν πρόθυμη να ανταποκριθεί στα αιτήματά μας, αποφασίσαμε να πάρουμε τα πράγματα στα χέρια μας και να ζητήσουμε πρόωρες εκλογές. Μια ολόκληρη κοινωνία επιθυμούσε έντονα την αλλαγή ύστερα από 14 χρόνια διαφθοράς, διάβρωσης της δημοκρατίας, καταστροφής του πολιτισμού, ασφυκτικού ελέγχου των μίντια. Οι φοιτητές βγήκαν μπροστά και ανέλαβαν την ευθύνη για να ανατραπεί ο αυταρχισμός. Από μια κινηματική «επανάσταση της σοβαρότητας και της θεσμικότητας» γίναμε εντέλει μια δύναμη πολιτικής αλλαγής με δημοκρατικά μέσα.
Μια «φοιτητική λίστα» διδακτόρων
Ερ.: Πώς αντιμετωπίσατε το ζήτημα της ηγεσίας του κινήματος;
Απ.: Το κίνημα ήταν εξαρχής πλήρως αποκεντρωμένο. Δεν είχαμε κάποιον ηγέτη που να ξεχωρίζει από τον λαό. Οι λίστες των υποψήφιων βουλευτών διαμορφώθηκαν με δημοκρατικές διαδικασίες και για αυτό επιλέξαμε ειδικούς, που θέλουν να υπηρετήσουν, όχι ανθρώπους άπληστους για κατάληψη της εξουσίας. 160 υποψήφιοί μας διαθέτουν διδακτορικό, κάτι αρκετά πρωτοφανές. Θέλουμε να δείξουμε ότι η Σερβία έχει ταλέντο, έχει πολλούς ικανούς ανθρώπους και, το σημαντικότερο, έχει πολλούς ακέραιους αποφασισμένους ανθρώπους, που βάζουν τέλος στην πολιτική μοιρολατρία, παθητικότητα και κυνισμό.
«Ή Σερβία ή Μαφία»
Ερ. Πώς αλλάζει η περιφανής εκλογική νίκη αυτόν τον κινηματικό χαρακτήρα μη επαγγελματιών πολιτικών; Τι θα κάνετε τώρα που πήρατε την εξουσία;
Απ.: Κάτι αρκετά «πρωτότυπο»: Σκοπεύουμε να εφαρμόσουμε τις προεκλογικές μας επαγγελίες, δηλαδή το πολιτικό πρόγραμμα, που εκπονήσαμε, για το οποίο εργάστηκε σύντονα για ένα μακρό χρονικό διάστημα μια πλειάδα ειδικών, όπως καθηγητών, εξειδικευμένων διδακτόρων, εργαζομένων σε συγκεκριμένα πεδία κ.ο.κ. Η κυβέρνησή μας θα είναι μεταρρυθμιστική. Έχουμε να αλλάξουμε ένα σάπιο σύστημα, το οποίο, δυστυχώς, διέβρωσε ένα σημαντικό μέρος της κοινωνίας.
Τα 11 σημαντικότερα και πιο επείγοντα μέτρα αναπτύσσονται σε τρεις τομείς – προτάγματα:
Α) «Σερβία ή Μαφία»:
1. Ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης: Απελευθέρωση δικαστηρίων και εισαγγελίας από τις πολιτικές παρεμβάσεις και δημιουργία ειδικής εισαγγελικής αστυνομίας για τη διερεύνηση υποθέσεων διαφθοράς.
2. Καταπολέμηση του παράνομου πλουτισμού: Νόμος για τον έλεγχο της προέλευσης και τη δήμευση παράνομα αποκτηθείσας περιουσίας, καθώς και αποκλεισμός από δημόσια αξιώματα αξιωματούχων που ευθύνονται για διαφθορά και κατάχρηση εξουσίας.
3. Διαφάνεια στις δημόσιες συμβάσεις: Δημοσιοποίηση όλων των κρατικών συμβάσεων και διαγωνισμών, καθώς και έλεγχος των μεγάλων δημόσιων έργων, ιδιαίτερα όσων έχουν υπερκοστολογηθεί.
4. Απελευθέρωση των μέσων ενημέρωσης: Αποκομματικοποίηση της ρυθμιστικής αρχής ηλεκτρονικών μέσων, ανεξαρτησία της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης (RTS) και επανεξέταση των τηλεοπτικών αδειών εθνικής εμβέλειας.
Β. «Η γνώση είναι δύναμη»:
5. Αποκομματικοποίηση του δημόσιου τομέα, επιλογή στελεχών της δημόσιας διοίκησης με αξιοκρατικές διαδικασίες.
6. Δωρεάν σχολικά βιβλία και εκπαιδευτική μεταρρύθμιση.
7. Οικονομία της γνώσης: Ενίσχυση της καινοτομίας, των νεοφυών επιχειρήσεων, των εγχώριων επιχειρηματιών και των αγροτών, με σύνδεση των πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων με την παραγωγή.
Γ. «Η Σερβία αναπτύσσεται μαζί μας»:
8. Μόνιμη εργασία μετά από 12 μήνες: Μείωση από 24 σε 12 μήνες της μέγιστης διάρκειας εργασίας με συμβάσεις ορισμένου χρόνου.
9. Καταπολέμηση των εισαγωγικών μονοπωλίων, περιορισμός των προνομίων των εισαγωγικών επιχειρήσεων, προστασία της εγχώριας αγροτικής παραγωγής και διασφάλιση της επισιτιστικής επάρκειας.
10. Προσιτή στέγαση: Κατοικίες με χαμηλά ενοίκια και δυνατότητα εξαγοράς, καθώς και φορολογικές ελαφρύνσεις για νέα ζευγάρια, εκπαιδευτικούς και υγειονομικούς.
11. Φθηνότερα φάρμακα και γιατρός σε κάθε χωριό: Κρατικός έλεγχος των τιμών των φαρμάκων, αναβάθμιση των περιφερειακών κέντρων υγείας και πρόσληψη νέων γιατρών και νοσηλευτών.
Αποκομματικοποίηση και απάλειψη του εχθροπαθούς λόγου
Το απολύτως απαραίτητο και επείγον είναι η αποκομματικοποίηση του κράτους, των μίντια και της δικαιοσύνης. Αυτό θα οδηγήσει και στην απάλειψη του εχθροπαθούς λόγου, που υπήρχε σε πολλά μίντια και ταμπλόιντ, όπως το “Informer”. Είναι εξάλλου χαρακτηριστικό ότι ο πρώην Πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς μπορούσε να μιλάει ζωντανά στην τηλεόραση, ακόμη και για παράνομες δραστηριότητες, λ.χ. σχετικές με όπλα, και δεν έτρεχε τίποτα. Αυτή η κουλτούρα θα αλλάξει δραστικά. Απολύτως σχετικό είναι το ότι οι περισσότεροι δικαστικοί και δικηγόροι ήταν αναγκασμένοι να γίνουν μέλη του κυβερνώντος «Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος», για να μπορούν να κάνουν τη δουλειά τους. Είναι επείγον να καταστεί ανεξάρτητη η δικαιοσύνη.
Και, βεβαίως, θα απευθυνθούμε στα προβλήματα των ευάλωτων:
Θα φέρουμε γιατρό σε κάθε χωριό, θα αντιμετωπίσουμε το στεγαστικό, ώστε να μπορούν να ζήσουν στη χώρα τα νεαρά ζευγάρια, θα αποδώσουμε επαρκείς συντάξεις σε αυτούς που τις κέρδισαν με σκληρή δουλειά.
Η αποκομματικοποίηση δεν σημαίνει καθόλου ότι θα στραφούμε ενάντια στους ψηφοφόρους του Βούτσιτς. Τους λέμε σαφώς: «Δεν έχετε τίποτα να φοβάστε, δεν είστε στόχος». Σημαίνει απλώς ότι δε θα είναι πλέον δυνατή η παρανομία λόγω κομματικής κάλυψης.
αλιευμένο από: Διονύσιος Σκληρής
