15.8.2026
Της Μαρίας Νεγρεπόντη-Δελιβάνη*
- Παρότι αποφεύγω επαναλήψεις όσων γράφω κατά καιρούς , για τις προθέσεις ξεπουλήματος του νερού, που για χρόνια αιωρούνταν στο ελληνικό στερέωμα, παραβαίνω αυτή την αρχή μου. (1)
Η δικαιολογία μου είναι, ότι το προετοιμαζόμενο έγκλημα ήταν τόσο απεχθές, ώστε να καταφεύγω ακόμη και σε φρούδες ελπίδες, για την αποφυγή του.
Όπως αποδεικνύεται από την πρόσφατη ολοκλήρωση αυτού του εγκλήματος, η απόφαση/υποχρέωση για την ιδιωτικοποίηση του νερού ήταν ειλημμένη από την πρώτη στιγμή της εισόδου μας, στον ανθυγιεινό χώρο των Μνημονίων. Απλώς, οι αρμόδιοι, έχοντας πλήρη συνείδηση, των συνεπειών του, παραμύθιαζαν επί χρόνια τους πολίτες, ότι δεν θα το επιχειρήσουν.
Ωστόσο, οι ανειλημμένες υποχρεώσεις τους, που δεν υποχώρησαν ούτε μετά το έγκλημα των Τεμπών, συνέπεια της ιδιωτικοποίησης των σιδηροδρόμων, φαίνεται ότι δεν μπορούσαν να καθυστερήσουν περισσότερο.
Η ιδιωτικοποίηση κρατικών επιχειρήσεων, και η εγκατάλειψή τους στην επιδίωξη του μέγιστου δυνατού κέρδους δεν είναι, γενικά, καταδικαστέα.
Αντιθέτως, σε αρκετές περιπτώσεις, η ιδιωτικοποίηση καταλήγει σε καλύτερα αποτελέσματα από όταν ήταν δημόσιες.
Ωστόσο, ακόμη και οι πιο ακραιφνείς νεοφιλελεύθεροι, αυτοί που ξεπερνούν τις σχετικές απόψεις και αυτού του Adam Smith, αφήνουν έξω από το σχετικό «παραλήρημά τους», το σύνολο των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας. Οι οποίες, απαγορεύεται «δια ροπάλου» να αφεθούν στους κανόνες και στις απαιτήσεις του μέγιστου δυνατού κέρδους.
Και σίγουρα δεν υπερβάλω, υποστηρίζοντας ότι το νερό βρίσκεται στην κορυφή του καταλόγου των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας.
Η ιδιωτικοποίηση του νερού που επιχειρήθηκε, στο παρελθόν, από θερμόαιμους νεοφιλελεύθερους, κυρίως στις ΗΠΑ, αλλά όχι μόνο, κατέληξε σε καταστρεπτικές συνέπειες για τους καταναλωτές. Αναφέρω, μερικές μόνο περιπτώσεις, με τα θλιβερά τους αποτελέσματα.
Η πρώτη καταστρεπτική συνέπεια για τους καταναλωτές τού ιδιωτικοποιημένου νερού είναι η κατακόρυφη άνοδος της τιμής του. Ενδεικτικά, αναφέρω ότι η ιδιωτικοποίηση του νερού στην αμερικανική πόλη Pekin του Illinois, κατέληξε σε αύξηση κατά 204% της τιμής του, ενώ στην επίσης αμερικανική πόλη της Santa Paula η τιμή του διπλασιάστηκε.
Σε αρκετές περιπτώσεις, πάντοτε κυρίως στις ΗΠΑ, η μετατροπή του νερού σε εμπορικό αγαθό, που επιτρέπει την κερδοσκοπία του οδηγεί σε διακοπή παροχής του, καθώς οι φτωχές οικογένειες δεν είναι σε θέση να καταβάλουν την τιμή του. Είναι η περίπτωση στις αμερικανικές πόλεις του Detroit και της Duquesne.
Ακόμη συχνότερες είναι οι περιπτώσεις πρόωρης διακοπής συμβολαίων της ιδιωτικοποίησης του νερού ή και ακόμη οριστικής ακύρωσης και επαναφοράς στο προηγούμενο καθεστώς του νερού, ως δημόσιο αγαθό. Ανάλογες περιπτώσεις αναφέρονται για τη Βολιβία, όπου η τιμή του ιδιωτικοποιημένου νερού έφθασε να ισούται με το 20% του εισοδήματος των φτωχών.
Για το Παρίσι, όπου ο δήμος επανάφερε το νερό στο προηγούμενο καθεστώς του δημόσιου αγαθού το 2010, μετά από κακή ιδιωτική διαχείριση και ύψωση των τιμών.
Για την Ατλάντα των ΗΠΑ, όπου το σχετικό συμβόλαιο ιδιωτικοποίησης του νερού ακυρώθηκε πριν το πέρας του, εξαιτίας πλημμελούς συντήρησης, που έβγαζε νερό καφετί κ.ο.κ. Να προσθέσω στα παραπάνω, ότι η ιδιωτικοποίηση του νερού οδηγεί και σε ομαδικές απολύσεις μεγάλου αριθμού εργαζομένων.
Οι αρμόδιοι στην Ελλάδα, πιθανότατα, δεν αποφάσισαν την ιδιωτικοποίηση του νερού, από υπερβολικό φιλελευθερισμό. Διότι, επιπλέον, οι περισσότεροι, δεν κατέχουν τις απαραίτητες θεωρητικές γνώσεις, για να μπορούν να δηλώνουν ακραιφνείς νεοφιλελεύθεροι (αν κρίνω και από τις διασκεδαστικές, κατά τα άλλα, κρίσεις, που κυκλοφόρησαν σχετικά με τη δραχμή, κατά την περίοδο της έξαρσης, κατά την οποίαν και απέκτησα τον επίζηλο, πάντως, τίτλο, της «κυρίας της δραχμής»).
Συνεπώς, οι όποιες κρίσεις για το συν τελούμενο ανοσιούργημα της ιδιωτικοποίησης του νερού, θα πρέπει να αποδοθεί ατόφιο, στις εγκληματικές υποχρεώσεις, που αναλήφθηκαν, με την υπογραφή των Μνημονίων.
Ωστόσο, είναι καιρός να μπει ένα ΤΕΛΟΣ σε αυτές τις υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν, ερήμην του λαού, και που αποδεικνύεται σε καθημερινή βάση, ότι τον αποτελειώνουν. Να πάψουμε να καταβάλουμε υποχρεώσεις από δάνειο, που δεν είναι δικό μας, αλλά των ευρωπαϊκών τραπεζών.
Και όσο για την ιδιωτικοποίηση του νερού, η όποια κυβέρνηση προκύψει από τις προσεχείς βουλευτικές εκλογές, μέσα στα πρώτα της καθήκοντα επιβάλλεται να είναι η επαναφορά του νερού στη φυσιολογική του κατάσταση, δηλαδή ως δημόσιο αγαθό.
Γιατί, δεν υπάρχουν λόγια για να περιγράψουν την απαίτηση των ιθυνόντων, από έναν οικτρά φτωχοποιημένο λαό, να επιβαρυνθεί επιπλέον και με την κερδοσκοπία στο νερό. ===========================================
(1) 26.3.2023 «Γιατί η ΕΥΔΑΠ χρειάζεται ρυθμιστική αρχή αφού δεν ξεπουλιέται», Newsbreak
9.8.2025 «Ξανά προ των πυλών το ξεπούλημα του νερού»,Newsbreak
«Ιδιωτικές και Δημόσιες Επιχειρήσεις», Σάκκουλας 1993
——————–
*Η Μαρία Νεγρεπόντη Δελιβάνη είναι Οικονομολόγος πρώην πρύτανης στο Πανεπιστήμιο της Μακεδονίας
