ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ /// ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ
Του Δημήτρη Μποσνάκη*
Ο φουτουρισμός δεν ήταν μια ορισμένη ιστορική στιγμή. Είναι η επανάσταση σε αναμονή σαν μια βαθύτερη κατάσταση του νου. Μια διαρκής προετοιμασία για την επανάσταση που όλα τα συστήματα σκέψης έχουν αναγγείλει, αλλά στέκονται άτολμα και κατώτερα σε ένα ανώτερο Κάλεσμα. Όσο ο κόσμος στέκει απόμακρος από τα κείμενα και η πραγματικότητα αρνείται την ανακατασκευή της από την τέχνη, ο σπινθήρας της επανάστασης μένει μακριά από το φυτίλι. Ο κόσμος βυθίζεται στο τέλμα. Όσο ο ορατός κόσμoς με την ύλη του εξαγοράζει την ανατρεπτική ικανότητα και τη διάνοια των ανθρώπων, η επανάσταση εκδηλώνεται με μικρές εκρήξεις που γρήγορα συγκαλύπτονται. Οι άνθρωποι “πεθαίνουν” σε δόσεις. Τι γίνεται όμως όταν μια “προγραμματισμένη” περιβαλλοντική καταστροφή γονατίσει τις δυνατότητες της ύλης και υποτάξει την ανθρώπινη διάνοια; Ή, όταν μια επανάσταση κλείσει τον κύκλο της και ξαποσταίνει μέχρι να ανακτήσει δυνάμεις; Η σύμπτωση μιας περιβαλλοντικής καταστροφής με τις λανθάνουσες δυνάμεις μιας επανάστασης μπορεί να πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις.
Ο εθνικισμός είναι μια παραδοσιακή αμυντική ιδεολογία που συσπειρώνει ένα σύνολο απέναντι στις φοβίες και στα αδιέξοδα. Όσο ο φόβος κορυφώνεται, τόσο αυξάνεται η ρητορική επιθετικότητα, τόσο η πολιτική γίνεται “Εθνική Συσπείρωση”. Στις αρχές του 20ου αιώνα τα έθνη στήριξαν την δύναμή τους στην ταχύτητα, στη δύναμη, στην υπέρβαση των δυνάμεών τους. Εκείνος ο φουτουριστικός εθνικισμός οδήγησε σε δύο παγκόσμιους πολέμους. Σήμερα η τεχνολογική ανάπτυξη οδηγεί σε μια υποταγή του ανθρώπου στα επιτεύγματά του μέσα από την καταστροφή του περιβάλλοντος και την πνευματική υποταγή των μαζών στη διάχυση ης παραπληροφόρησης. Το προνομιακό πεδίο ενός σημερινού εθνικιστικού φουτουρισμού είναι οι διηπειρωτικοί πύραυλοι και τα μέσα μαζικής καταστροφής. Όσο πιο βρώμικος ο κόσμος που ζούμε, τόσο πιο δυνατή η λάμψη! Όλος ο κόσμος σήμερα γίνεται μια φουτουριστική σελίδα, που την γράφουν όλο και περισσότεροι αναγνώστες. Αυτός είναι ο μοντέρνος παγκόσμιος πόλεμος: τα παγκόσμια δεινά της υλικής ευημερίας και ο εγκλωβισμός σε ένα ράλι κοινωνικών ανταγωνισμών.
Ο μπολσεβικισμός, από την άλλη, υπήρξε ο παραδοσιακός αντίλογος στη δύναμη των μηχανών. Ανύψωνε τη δύναμη του ατόμου, τη γροθιά, το σφυρί, το δρεπάνι, τη συλλογική δράση απέναντι στην ατομική ευφυία. Ο μπολσεβικισμός δημιούργησε μια τεχνητή δίνη, ένα εργατικό προλεταριάτο, έναν πατριωτικό πόλεμο, για να παράγει κύματα επαναστατικού ενθουσιασμού. Ο πόλεμος υπήρξε το παιδί της εργατικής τάξης που υπερασπίζεται τα δικαιώματά του. Όμως η εργατική Πρωτοπορία διέγραψε τον ιστορικό της κύκλο. Η πτώση του Κομμουνισμού ήταν απαιτούμενη για την ανανέωση της Επανάστασης. Όπως έγραψαν ο Λαριόνωφ και η Γκοντσάροβα, πρωτεργάτες του Ρωσικού Φουτουρισμού που γέννησε την αισθητική της Οκτωβριανής Επανάστασης, ” αφήνουμε την παλιά τέχνη να πεθάνει για να βγει η “νέα” τέχνη να δώσει τη μάχη μαζί της. Και συμπτωματικά, ξέχωρα από τη μάχη, η “νέα” τέχνη δεν μπορεί να προωθήσει τίποτε δικό της”. Δηλαδή, ο Κομμουνισμός, μετά από μια ρελάνς, με όποια μορφή ξαναφανεί, θα επιστρέψει στα παλιά του χνάρια.
Σήμερα οι πρωτεργάτες όλων των παραπάνω συστημάτων βρίσκονται με το αεροπορικό εισιτήριο στο χέρι και περιμένουν την πτήση τους. Το μόνο που μπορούν να κάνουν οι πολιτικοί, οι οικονομολόγοι και οι πάσης φύσεως ανθρωπιστές είναι να καθυστερούν την αναχώρηση της πτήσης! Πρέπει να αντιληφθούμε ότι η μοίρα μας δεν είναι να ζούμε διαρκώς στην αίθουσα αναμονής ενός αεροδρομίου. Είναι απαραίτητο να διαλέξουμε τη δική μας πτήση!
* Ο Δημήτρης Μποσνάκης, είναι Καθηγητής Ελληνικής και Αγγλικής Φιλολογίας, πρώην Δντής Λυκείου
ΠΗΓΗ
ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ
