σημειώνει: ο Μάνος Λαμπράκης
31/7/2025
Ο Αύγουστος είναι η γλυκεία αναβολή ενός πολιτικού τραύματος που ουδέποτε επουλώνεται. Ο λαός βυθίζεται στη θαλάσσια λήθη, αποσυρμένος σε μια μορφή κοινωνικής αμνησίας που μοιάζει με τελετουργία καθαρμού: η θάλασσα αναλαμβάνει να ξεπλύνει την αποτυχία της πολιτικής. Στον μήνα των «μπάνιων του λαού», η εξουσία βρίσκει την πιο βαθιά της σύμπραξη με την απάθεια. Το κράτος, αυτή η γραφειοκρατική μηχανή παραγωγής αποξένωσης, γνωρίζει καλά ότι ο Αύγουστος λειτουργεί ως βαλβίδα ασφαλείας, η οργή του χειμώνα διαλύεται σε καλοκαιρινό ορίζοντα.
Αλλά η επιστροφή του Σεπτεμβρίου είναι αμείλικτη: είναι η επιστροφή του πολιτικού ως τραγικού πραγματικού. Οι τριακόσιοι του Κοινοβουλίου, κλεισμένοι σε ένα νεοκλασικό περίβλημα που μοιάζει περισσότερο με μουσείο χαμένων προθέσεων παρά με χώρο δημοκρατικής πράξης, επιμένουν να διαχειρίζονται τον χρόνο ως αν ο κόσμος ήταν μια διαρκής Κυριακή. Στην πραγματικότητα, δεν διανοούνται το μέγεθος της κοινωνικής συσσώρευσης που θα απελευθερωθεί όταν το θερμικό σοκ της πολιτικής και οικονομικής πραγματικότητας συναντήσει τον κοινωνικό ιστό που μόλις γύρισε από το νησί.
Το πανό «ΤΣΙΠΑ ΜΗΔΕΝ» δεν είναι απλώς ένα συνθηματικό ξέσπασμα, είναι μια εικονογραφική αποτύπωση της απώλειας θεσμικού κύρους, μια δημόσια ομολογία κενού. Εδώ, η πολιτική έχει ήδη μετατραπεί σε θέαμα – ένα θέαμα που αναπαράγεται δίχως σενάριο, όπου οι θεσμοί έχουν αποσυνδεθεί από τη νοηματοδότηση του κοινωνικού. Στο πλαίσιο αυτό, η λήθη του Αυγούστου είναι το πραγματικό πολιτικό εργαλείο: μια ηθελημένη αναστολή του νοήματος, ένας καθαγιασμός της απραξίας.
Ο Σεπτέμβριος, ωστόσο, λειτουργεί ως συμβάν. Δεν είναι συνέχεια· είναι τομές. Οικονομικές αποφάσεις που προετοιμάζονται μακριά από το δημόσιο βλέμμα, κοινωνικές εντάσεις που υπολανθάνουν, περιβαλλοντικές καταστροφές που αναμένονται με μαθηματική βεβαιότητα – όλα αυτά εμφανίζονται ταυτόχρονα, σαν ένα συστημικό σοκ που επιστρέφει με το βάρος ενός συλλογικού απωθημένου. Η πολιτική ολιγωρία του Αυγούστου είναι η μακροοικονομική και ψυχοκοινωνική βόμβα του φθινοπώρου.
Η ειρωνεία βρίσκεται εδώ: το καλοκαίρι δεν είναι αθώο, είναι ο μηχανισμός με τον οποίο η εξουσία εξουδετερώνει την ίδια την πιθανότητα αντίστασης.
Ο Αύγουστος είναι το ηδονικό διάλειμμα που ετοιμάζει τον τραγικό Σεπτέμβριο. Κι όταν οι ίδιοι που σήμερα σιωπούν και φωτογραφίζονται σε ταβέρνες επιστρέψουν, θα βρουν απέναντί τους όχι τον ίδιο λαό, αλλά έναν λαό που έχει μείνει μόνο με το αλάτι της θάλασσας και την αίσθηση ότι «τους έλειψε η τσίπα».
Αυτή η έλλειψη, όπως διδάσκει η φιλοσοφία της εξουσίας, δεν είναι απλώς ηθική. Είναι το ίδιο το υπόστρωμα πάνω στο οποίο οικοδομείται η σύγχρονη διακυβέρνηση: η αδιαφορία ως κυβερνητική τεχνολογία.
Ο Σεπτέμβριος θα έρθει σαν μια κρύα ανάμνηση αυτού που οι τριακόσιοι δεν τόλμησαν να διανοηθούν: ότι το πολιτικό δεν πεθαίνει τον Αύγουστο, απλώς σιωπά, για να επανέλθει εκρηκτικά, πάντα, τον Σεπτέμβριο.
