11/1/2015
γράφει: Ο Βασίλης Λάμπογλου
Δύο χρόνια πριν πεθάνει, το 1973, ο Νίκος Καββαδίας ερωτεύεται θυελλωδώς και σφοδρά την Θεανώ Σουνά (αριστερά στη φωτογραφία).
Είδα χθες, πολλές φορές την κοπέλα της πλώρης:Τη λυσίκομη φιγούρα να σκοτεινιάζει, να θέλει να κλάψει.Σα να ῾χε πιστέψει για πρώτη φορά ότι πέθανε, ο Μεγαλέξανδρος, όμως το Καρχηδόνιο επίχρισμά του έμενε το ίδιο λαμπρό. Με το αυτοκρατορικό κάλυμμά του. Κόκκινο της ΠομπηίαςRosso romano, πορφυρό της Δαμασκός. Βελούδο που σκεπάζει ιερὸ δισκοπότηρο. Όστρακο ωκεάνιο αλμυρό. Κρασί βαθυκόκκινο που δίνειδόξα στο κρύσταλλο. Πληγή απὸ κοπίδι κινέζικο. Αστραπή. Βυσσινί ηλιοβασίλεμα. Λαμπάδα της πίστης μου. Ανοιχτὸ σημάδι του έρωτά μου. Όνειρο και τροφή της παραφροσύνης μου. Σε αγκαλιάζω”.
ΚόλιαςΦωτογραφία:Ηλίας Χ.Παπαδημητρακόπουλος.Στο Τουρκολίμανο, 17 Μαΐου 1974.Ο Νίκος Καββαδίας παρέα με τη Θεανώ Σουνά, την Νιόβη Παπαδημητρακοπούλου, τον Ηλία Πετρόπουλο και, εκτός κάδρου, τη Μαίρη Κουκουλέ.Πηγή: Καθημερινή, 1999.
-Κείμενο και φωτογραφία από Χαριτίνη Ξύδη
-Τέτοια μέρα του 1910 ήταν, που προσφερόταν στο τοπο μας ο ποιητής της “αρμύρας” Νίκος Καββαδίας. Και συνειδητά ανεβάζω αυτό το δημιούργημα του, που σε ηλικία 63 ετών τον πλημμυριζε ο Ίμερος για μια κοπέλα, αρκετά νεώτερη του.Παράξενα που η Μάνητα του ερωτικού οίστρου-έστω και “ανεπιδοτου” -που από τούτα να δεν κατέει, πως “παιδεύει “τους βροτούς. “Αντικατοπτρισμός” (οι θαλασσινοί θα καταλάβουν)…όλβιοι όσοι τον “γευτούν”.
Fata Morgana – Τραβέρσο”
Θα μεταλάβω με νερό θαλασσινόστάλα τη στάλα συναγμένο απ’ το κορμί σουσε τάσι αρχαίο, μπακιρένιο αλγερινό,που κοινωνούσαν πειρατές πριν πολεμήσουν. Στρείδι ωκεάνιο αρραβωνιάζεται το φως. Γεύση από φλούδι του ροδιού, στυφό κυδώνικι ο άρρητος τόνος, πιο πικρός και πιο στυφός,που εναποθέτανε στα βάζα οι Καρχηδόνιοι.
Πανί δερμάτινο, αλειμμένο με κερί,οσμή από κέδρο, από λιβάνι, από βερνίκι,όπως μυρίζει αμπάρι σε παλιό σκαρίχτισμένο τότε στον Ευφράτη στη Φοινίκη. Χόρτο ξανθό τρίποδο σκέπει μαντικό. Κι ένα ποτάμι με ζεστή, λιωμένη πίσσα,άγριο, ακαταμάχητο, απειλητικό, ποτίζει τους αμαρτωλούς που σ’ αγαπήσαν. Rosso romano, πορφυρό της Δαμασκός, δόξα του κρύσταλλου, κρασί απ’ τη Σαντορίνη.Ο ασκός να ρέει, κι ο Απόλλωνας βοσκόςνα κολυμπάει τα βέλη του με διοσκορίνη. Σκουριά πυρόχρωμη στις μίνες του Σινά.Οι κάβες της Γερακινής και το Στρατόνι.Το επίχρισμα. Η άγια σκουριά που μας γερνά, μάς τρέφει, τρέφεται από μας και μάς σκοτώνει.Καντήλι, δισκοπότηρο χρυσό, αρτοφόρι.’
Αγια λαβίδα κι ιερή από λαμινάρια.Μπροστά στη Πύλη, δυο δαιμόνοι σπαθοφόροικαι τρεις Αγγέλοι με σπασμένα τα κοντάρια.Πούθ’ έρχεσαι; Απ’ τη Βαβυλώνα.Πού πας; Στο μάτι του κυκλώνα.Ποιαν αγαπάς; Κάποια τσιγγάνα.Πώς τη λένε; Φάτα Μοργκάνα.
Έρωτας απολύτως καταδικασμένος εφόσον η πανέμορφη φιλόλογος Θεανώ ήταν μόλις 25 ετών. Η διαφορά ηλικίας δεν απέτρεψε τον Καββαδία από το να της στέλνει ερωτικές επιστολές και να της αφιερώσει δύο από τα ωραιότερα ποιήματά του· το Φάτα Μοργκάνα και την Πικρία.
“Κοριτσάκι μου, Θαλασσωμένο απόψε το Αιγαίο.Το ίδιο κι εγώ. Χθες δεν πρόλαβα να καθίσω στο τραπέζι κι ένα τηλέφωνομε κατέβασε στο λιμάνι. Στις εφτά που σαλπάραμε, δενμπορούσα να περπατήσω από την κούραση. Η παρηγοριά μουήταν η «ώρα» σου.Η λύπη μου ότι δεν κυβέρνησα ούτε στιγμήτο καταπληκτικό Θαλασσινό σκαρί, το κορμί σου.Από δειλία και ατζαμοσύνη σήκωσα το κόκκινο σινιάλο της Ακυβερνησίας.
